Zoologischer Garten Berlin

Poll without page-refresh

Article on other languages:

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

52°30'28" N, 13°20'18" O

Zoologischer Garten Berlin
Giraffe
Geopend	Augustus 1844
Locatie	Berlijn, Duitsland
Oppervlakte	35 hectare
Lid van	EAZA
Thema	Monumentale stadsdierentuin
Website	http://www.zoo-berlin.de/

De Zoologischer Garten Berlin, kortweg Zoo Berlin is een van de oudste dierentuinen ter wereld. De dierentuin ligt in het centrum van Berlijn bij Bahnhof Zoologischer Garten. De dierentuin is 35 hectare groot en de soortenrijkste ter wereld. De zoo werkt nauw samen met het in Oost-Berlijn gelegen Tierpark Friedrichsfelde.

Geschiedenis

Oprichting en beginjaren

In het jaar 1841 gaf de Pruisische koning Frederik Willem IV zijn fazanterie en de op het Pfaueninsel gehouden dieren aan de inwoners van Berlijn. Aanleiding was het aandringen van professor M.H. Lichtenstein, de directeur van het Zoologisches Museum.

Op 1 augustus 1844 werd de Zoologischer Garten bei Berlin geopend omdat het toen nog aan de rand van Berlijn lag. De Zoologischer Garten was de eerste dierentuin van Duitsland en de negende dierentuin in Europa (na Schönbrunn (Wenen), Jardin des Plantes (Parijs), London Zoo, Dublin Zoo, Bristol Zoo, Manchester Zoo, Artis (Amsterdam) en de Antwerpse Zoo).

De eerste 25 jaar waren moeizaam en economisch niet heel erg succesvol. De Zoologischer Garten werd geleid door een commissie die behalve professor Liechtenstein bestond uit ontdekkingsreiziger en bioloog Alexander von Humboldt en Peter Josef Lenné. De opvolger van de in 1857 gestorven Liechtenstein was professor W.K.H. Peters, ook hij deed dit als bijbaan. Echt bergopwaarts ging het pas toen Dr. H. Bodinus directeur werd in 1869. Hij had daarvoor al de Zoo Köln geleid. Bij hem ging het financieel beter en er konden nieuwe dierhuizen worden gebouwd, waardoor het aantal dieren groeide en zo ook de bezoekersaantallen. De Berlijnse architecten Ende en Bockmann gaven vele dierhuizen een exotisch uiterlijk, waarbij het uiterlijk van het verblijf een link was naar de omgeving waar het dier vandaan kwam. Voorbeeld is het Antilopenhaus uit 1871 dat gebouwd is in een Afrikaanse stijl.

Late negentiende eeuw en vroege twintigste eeuw

De Zoologischer Garten in 1900

Toen in 1884 Bodinus stierf kwam er aan de vooruitgang een voorlopig einde. De dierenarts Dr. M. Schmidt nam de leiding over na eerst 25 jaar directeur van de Zoo Frankfurt te zijn geweest. Wat hij tot zijn dood in 1888 heeft gedaan was vooral het financieel gestel verbeteren. Zijn opvolger was de 28-jarige Dr. L. Heck, die daarvoor directeur van de Zoo Köln was. Onder zijn leiding werden onder andere het steltvogel-, het struisvogel- het apen-, het paarden- en het zwijnenhuis gebouwd, maar ook de ingang aan de Budapester Strasse. Onder de leiding van Dr. Heck groeide de zoo uit tot een van de soortenrijkste ter wereld. Na 44 jaar gaf hij de taken over aan zijn zoon, die overal waar mogelijk de tralies verving door natuurlijke barrières volgens de ideeën van Carl Hagenbeck. Onder zijn leiding werden de nu nog bestaande Bergtierfelsen, Affenfelsen, Löwensteppe en de verbijven voor de wolven en beren gebouwd.

Tweede Wereldoorlog en naoorlogse periode

In 1939 bezat de Zoologischer Garten meer dan 4000 zoogdieren en vogels in 1400 soorten. In enkele uren werd honderd jaar arbeid verstoord in de Tweede Wereldoorlog. Verschillende gebouwen werden verwoest, waarvan een aantal later weer in oude eer werd hersteld, waaronder het in 1913 gebouwde Aquarium. In totaal overleefden 91 dieren de oorlog, waaronder een olifantenbul, een schoenbekooievaar en de legendarische nijlpaardenbul "Knautschke".

Na het einde van de oorlog nam de vrouw Dr. K. Heinroth de leiding over. Ondanks geld- en materiaaltekort nam zij zich voor de Zoologischer Garten weer op te knappen. Ondanks vele problemen werd het Aquarium stuk voor stuk weer in gebruik genomen. Helemaal nieuw waren het in 1954/55 gebouwde Olifantenhuis en het in 1956 gebouwde Nijlpaardenhuis. In 1956 ging Heinroth met pensioen. Haar opvolger werd Dr. H.G. Klös. Zijn doel was het de zoo planmatig weer op te bouwen en door vergroting van het dierbestand en fokresultaten te boeken de dierentuin weer dezelfde naam geven als voorheen. Een groot deel van de huidige gebouwen en verblijven gaat terug op zijn 35-jarige diensttijd. Voorbeelden van in zijn diensttjd gebouwde verblijven/gebouwen zijn: het apenhuis, het vogelhuis, het roofdierenhuis en de nachtdierafdeling, de grote berenverblijven en de aanbouw aan het aquarium. Ook werden vele gebouwen gerenoveerd en werd er een stuk land aangekocht over de Spree in Tiergarten. Ook werden vele gebouwen die vernietigd waren weer opgebouwd aan de hand van foto's.

Door grote maatregelen werd het waardevolle eikenbestand behouden. Ook de basis van vele fokgroepen werd in deze tijd gelegd. Voorbeelden zijn de fokgroepen van de zwarte neushoorns, gaurs, bongo's, babiroessa's, witlippekari's, Przewalskipaarden en vele primaten en vogels. Op 31 augustus 1992 ging Dr. Klös met pensioen. Zijn opvolger werd Dr. H. Frädich. Onder zijn diensttijd die tot 4 juli 2002 duurde werden o.a. het nijlpaardenhuis en de verblijven voor pinguïns gebouwd. Ook werd het Siamese runderenhuis weer gerenoveerd en werden de zeezoogdierenverblijven gemoderniseerd. Zijn opvolger werd Dr. J. Lange, die daarvoor het Aquarium geleid had. In zijn termijn werden de condorvolière en het beer-wolfverblijf gebouwd. De belangrijkste bezigheden in deze periode waren echter het opknappen van het olifantenhuis, de bergdierenverblijven, de fazanterie, het antilopenhuis, de nachtdierafdeling en de adelaarsrotsen.

Na de pensionering van Dr. J. Lange in begin 2007, neemt Dr. B. Blaszkiewitz de leiding over. Hij was daarvoor directeur van Tierpark Friedrichsfelde, de andere Berlijnse dierentuin.

Dierhuizen en verblijven

Leeuw

Aquarium

brughagedis

kuifseriema

Penguinarium

De Löwentor aan de Hardenbergplatz

Aziatische olifanten

IJsbeer in Zoo Berlin

De Elefantentor aan de Budapester Straße

Bizons in Zoo Berlin

Roofdierenhuis

Het roofdierenhuis is het op drie na grootste gebouw van de Zoologischer Garten. Rond het roofdierenhuis liggen twee grote frei-anlagen voor leeuwen en tijgers, een verblijf voor reuzenpanda Bao Bao en veel verblijven voor andere roofdieren. Het huis bestaat uit twee vleugels en een centrale hal. In de noordelijke vleugel staan de binnenverblijven voor de grote katten (behalve leeuw en Perzische panter) en de verblijven voor jaguarundi's, fossa's en lepelhonden. In de centrale hal ligt de trap naar het nachtdierenhuis in de kelder, de binnenverblijven voor leeuwen en Perzische panters en er hangen informatieborden over verschillende onderwerpen, waaronder een aantal over de dierentuin van Madagaskar. In de zuidelijke vleugel leven vele soorten mangoesten en kleine katten en er bevindt zich het binnenverblijf voor reuzenpanda Bao Bao.

Nachtdierenhuis

Het nachtdierenhuis is begin juli 2007 officieel heropend na een grote opknapbeurt. Nu zijn gebiedsgewijs veertien ruime verblijven ingericht voor in totaal meer dan twintig diersoorten. Het nachtdierenhuis is door zijn grootte en soortenrijkdom uniek in Europa. Het eerste verblijf wat je tegenkomt is een afrikaans savannelandschap met o.a. aardvarkens. Daarna passeer je de regenwouden van Madagaskar, Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika, de woestijnen van Australië en Afrika, de Andes en een collectie Zuid-Amerikaanse vleermuizen (waaronder vampiers). Vrijwel alle hier levende dieren zijn zelden te zien in dierentuinen. De waardevolste dieren zijn het vingerdier en het groepje vampiers.

Aquarium

Het Aquarium is een apart te bezoeken gedeelte van de dierentuin. Wel wordt het vrijwel altijd tot de Zoologischer Garten gerekend. Het aquarium is gebouwd in 1913 en het is het op één na oudste gebouw wat nog overeind staat. Het Aquarium bestaat uit drie verdiepingen: de begane grond is voor de vissen en een aquariumwinkel, de eerste verdieping is voor de reptielen en de tweede verdieping is voor kleine reptielen, amfibieën en geleedpotigen. Er worden vele soorten vissen gehouden, waaronder de arapaima en zandtijgerhaai. De oudste vissen leven al sinds 1952 in het aquarium. De begane grond is ook de woonplaats van vele kwallensoorten, één van de diersoorten waardoor het aquarium beroemd is geworden. Het Aquarium is twee keer uitgebreid. Deze scheiding is goed te zien want de bassins worden ineens een stuk groter.

Op de eerste verdieping leven de reptielen. Het centrale gedeelte is de krokodillenhal, het oudste verblijf waar je als bezoeker doorheen kunt lopen ter wereld. Om dit centrale gedeelte heen liggen meer dan 40 terraria, die bewoont worden door vele verschillende dieren. De kostbaarste dieren zijn ongetwijfeld de brughagedissen. Deze soort heeft alleen in Nieuw-Zeeland kunnen overleven en dieren in Berlijn zijn de enige in Europa. Op de tweede verdieping leven tal van amfibieën, geleedpotigen en kleine reptielen. Bijzonderheden zijn hier de goliathkevers, reuzenwielwebspinnen en de reuzensalamanders.

Apenhuis

Het apenhuis bestaat uit twee delen, het ene deel is voor de mensapen en het tweede deel voor de andere primaten. In het huis worden maar liefst 24 soorten primaten gehouden. Ook leven hier alle mensapen en de orang-oetans zijn met beide ondersoorten vertegenwoordigd. Tegenwoordig beschikt vrijwel elk dier over een binnen- en een buitenverblijf. Stap voor stap wordt het apenhuis gemoderniseerd om het aan de eisen te voldoen. Onlangs dat planten vele apensoorten zich succesvol voort. Ook gorilla Bokito komt uit Berlijn, hier is hij met de hand opgevoed en ook wel eens ontsnapt voordat hij naar Diergaarde Blijdorp vertrok.

Antilopenhuis

Het antilopenhuis is in 1872 gebouwd en daarmee het oudste nog overeind staande gebouw in de zoo. Hoewel hier vroeger meer dan tien soorten antilopen hebben geleefd, leven hier nu nog vijf soorten en de netgiraffen. De sitatoenga's, Defassa-waterbokken en de Litschiewaterbokkken leven in grote groepen, terwijl er ook een mannelijke basterdwaterbok en een mannelijke damagazelle gehouden wordt. De binnenkant van het huis is opgeknapt en binnenin is nu een klein Afrikaans landschap gemaakt. Doordat het zo oud is en ook exotisch aandoet wordt het vaak gebruikt voor lezingen, toespraken en dergelijke.

Nijlpaardenhuis

Het in 1997 geopende nijlpaardenhuis oogt als een van de modernste verblijven van het park. Het gebouw bestaat uit twee grote koepels van plexiglas en is dus erg licht. In het huis zijn drie verblijven, twee verblijven voor dwergnijlpaarden en het grote bassin voor de nijlpaarden. Het nijlpaardenverblijf is zo gemaakt dat de dieren zonder moeite van binnen- naar buitenverblijf kunnen zwemmen. Deze verbinding kan worden afgesloten met een sluis. Om het gebouw heen zijn drie buitenverblijven aan de westkant een voor nijlpaarden en nyala's en aan de oostkant verblijven voor dwergnijlpaarden en wrattenzwijnen. In 2007 zijn er vijf nijlpaarden, vier dwergnijlpaarden, drie nyala's en vijf wrattenzwijnen.

Vogelhuis en fazanterie

Het vogelhuis is een van de grootste gebouwen en na het Aquarium de soortenrijkste. Het vogelhuis is onder te verdelen in vier delen: de papegaaien-afdeling, de neushoornvogels-afdeling, de centrale hal en de doorloopbare verblijven. De papegaaien-afdeling is kaal omdat er binnen de verblijven geen levende planten staan, omdat die zouden worden opgegeten door de papegaaien. In deze vleugel staan ongeveer vijftien volières die uitsluitend door papegaaien bewoond worden. De neushoornvogelafdeling biedt plaats aan vijf volières, waarvan er vier door een neushoornvogel bewoond worden en de vijfde wordt bewoond door reuzentoekans. De centrale hal is de grootste afdeling. Hier leven vele vogels uit droge gebieden en uit de tropen. Bijzonder is de grote collectie vruchtenduiven. Er zijn drie doorloopbare verblijven. Een is aan de buitenkant en wordt bewoond door afrikaanse vogels, zoals dwergflamingo's en glansspreeuwen. De andere twee zijn binnen gevestigd. De grootste is een nabootsing van een Aziatisch regenwoud, de kleinste wordt bewoond door savanne-vogels.

De fazanterie is niet zozeer beroemd om zijn fazanten, maar vanwege de kiwi's die er zich al jaren succesvol voortplanten. In de fazanterie worden verder vele soorten hoendervogels, hokko's en zangvogels gehouden. In de buurt van de fazanterie liggen onder andere de verblijven voor de andesflamingo's en de jamesflamingo's, een volière met strandvogels en verblijven voor kraanvogels en casuarissen.

Pinguïnhuis en Robbenfelsen

Het pinguïnhuis is een van de nieuwste verblijven en wordt bewoond door vier soorten pinguïns. Aan de buitenkant leven twee kleine groepen subtropische pinguïns, de zwartvoetpinguïn en de Humboldtpinguïn. In het huis leven de antarctische rotspinguïns en de koningspinguïns. Dit verblijf is voorzien van echte sneeuw. De Robbenfelsen zijn één van de oudste verblijven en heeft altijd dezelfde bewoners gehad, zeezoogdieren. Nadat de verblijven grondig zijn opgeknapt zijn hier nu Californische zeeleeuwen, Zuid-Afrikaanse zeeberen en zeehonden te zien.

De westkant van het park

Deze kant ligt aan het spoor en via de ingang Löwentor kan men het park betreden. Aan deze kant van het park liggen vele dierhuizen, naast het eerder beschreven nijlpaardenhuis liggen hier ook het olifantenhuis, het neushoornhuis en het kamelenhuis. Verder liggen hier de verblijven voor bergdieren, duiven en kippen, de roofvogelverblijven en de flamingo's.

De noordkant van het park

Deze kant van de dierentuin grenst aan de Spree. Naast het eerder beschreven vogelhuis, de fazanterie, het pinguïnhuis en de robbenfelsen liggen hier de verblijven voor de grote beren, rode neusberen, hyenahonden, wolven, otters en de grootste volière van het park, de condorvolière. De volière is ongeveer 1000 vierkante meter groot en tot tien meter hoog. De condorvolière wordt ook bewoond door andere Zuid-Amerikaanse vogels.

De oostkant van het park

Dit gedeelte wordt vooral bewoond door Afrikaanse dieren. Hier leven de zebra's, elandantilopen, beisa's, bongo's, paardantilopen, okapi's en zwarte neushoorns. Ook leven hier de reuzenmiereneters en worden een aantal vijvers bewoond door vele eendensoorten.

Het zuiden van het park

In dit gedeelte staan naast het roofdierenhuis, het apenhuis en het aquarium ook de verblijven voor pelikanen, aalscholvers, knaagdieren, Indische antilopen en de historische affenfelsen met mantelbavianen en baardapen. Bijzonder mooi is de ingang Elefantentor in de vorm van een pagode.

Het midden van het park

In dit gedeelte staan de verblijven voor zwijnen, runderen en herten en het antilopenhuis. De meeste verblijven hier zijn onlangs opgeknapt. In het zwijnenhuis leven vijf babiroessa's en maar liefst veertig witlippekari's. Onlangs opgeknapt is het Siamese runderhuis, waar nu bantengs, gaurs en anoa's leven. Het binnenverblijf van de wisenten is een Russische blokhut en dat van de bizons een huis dat gebruikt werd door Indianen met totempalen.

De uitbreiding

Het in 1987 in gebruik genomen gebied in Tiergarten bestaat uit zes grote verblijven waar dieren van hetzelfde continent leven. Aan de oostkant liggen de grote verblijven voor Przewalskipaarden, Japanse bosgemzen en rode reuzenkangoeroes. Verder liggen er drie grote verblijven. De eerste is een Zuid-amerikaanse pampa met onder andere guanaco's, capybara's en nandoes. Het tweede verblijf wordt bewoond door parmawallabies en emoes. Het derde verblijf wordt bewoond door verschillende antilopen, struisvogels en parelhoenders.

Beroemde dieren

Knut (2006-nu)

Ijsbeertje Knut

IJsbeer Knut is geboren op vijf december 2006 en is uitgegroeid tot de publiekslieveling. Knut werd door zijn moeder verstoten en zijn tweelingbroer/zus overleed na de geboorte. Als zijn verzorger Thomas Dörflein hem niet uit het verblijf had gehaald was Knut er niet meer. Toen Knut voor de eerste keer naar buiten mocht was er veel publiek naartoe gekomen. De omzet steeg en er werden 15% meer abonementen verkocht. Toch waren er ook pessimisten die wilden dat Knut werd ingeslapen omdat hij door mensen was opgevoed en dat hij dus nooit een echte ijsbeer zou worden. Inmiddels wordt Knut het grootste deel van de dag alleen gelaten. Hij leeft in een verblijfje naast de ijsberen. Begin juli werd de eenmiljoenste bezoeker bereikt sinds Knut naar buiten mocht, dit was een Nederlands echtpaar. Het is de bedoeling dat Knut als fokman zal gaan dienen.

Bao Bao (1978-nu)

Bao Bao

Bao Bao (schatje) is een van de oudste bewoners van het park. De reuzenpanda is ondertussen 30 jaar oud en daarmee is hij de oudste mannelijke panda in gevangenschap. Bao Bao leeft ondertussen al meer dan 25 jaar in de zoo. Hij heeft gezelschap gehad van drie vrouwelijke panda’s, de eerste overleed na een paar jaar in het jaar 1985. voor de tweede verhuisde hij zelf twee jaar naar London zoo om daar een vrouwtje gezelschap te houden. Maar hij keer de in 1992 terug vanwege overgewicht. De derde was Yan Yan die overleed in het begin van 2007 aan een probleem met de darmen. De Duitse regering doet er alles aan om uit China een nieuw vrouwtje te krijgen.

Knautschke (1943-1988)

Knautschke is een legendarische nijlpaardenbul, die als een van de 91 dieren de oorlog overleefden. Na de oorlog werd hij samengezet met het enige nijlpaard van de zoo Leipzig. Met haar kreeg hij een zoon en een dochter, Bulette die tot 2005 in de zoo leefde. Hij is vader van meer dan dertig kinderen, die nu in heel Europa leven. Hij moest in 1988 ingeslapen worden nadat hij ernstig verwond was na een gevecht met zijn zoon.

Fokprogramma’s

De Zoo Berlin werkt samen met de EAZA, de europese vereniging voor aquaria en dierenparken. De EAZA heeft om soorten te behouden fokprogramma’s opgezet voor bedreigde soorten. Deze bestaan in twee varianten, de EEP de zware vorm waarin actief wordt geprobeerd soorten te behouden en de ESB waarin alleen een lijst met gegevens wordt bewaard van elk dier. Een ESB kan als blijkt dat het met de soort in dierentuinen niet goed gaan omgezet worden in een EEP. Elk fokprogramma wordt gecoördineerd in een dierentuin, Zoo Berlin coördineerd de fokprogramma’s voor de gaur en de zwarte neushoorn. En het neemt aan de volgende fokprogramma’s deel:

- EEP Netgiraffe, okapi, dama gazelle, bongo, algazel, anoa, banteng, wisent, kleine kantjil, poedoe, babiroessa, dwergnijlpaard, zuid-amerikaanse tapir, pantserneushoorn, przewalskipaard, grevy zebra, aziatische olifant, zandkat, indo-china tijger, perzische panter, amurpanter, fossa, ijsbeer, brilbeer, lippenbeer, hyenahond, reuzenmiereneter, gorrila, orang oetan, bonobo, zwartkoplar, uilenkopmeerkat, mandril, baardaap, kuifmakaak, rode titi, bosduivel, pinché aapje, vingerdier, plompe lori, borstelstaartratkangoeroe, zwartkappitta, hyacinthara, palawan pauwfazant, lammergier, andescondor, palmgier, waldrapp, kroeskoppelikaan, humboldtpinguïn, zwartvoetpinguïn, helmcasuaris, jamaica boa

- ESB Blesbok, grote koedoe, zwarte paardeantilope, sitatoenga, nyala, kirks dikdik, rode bosbuffel, penseelzwijn, wrattenzwijn, nijlpaard, californische zeeleeuw, jaguar, rolstaartbeer, kraagbeeer, maleise beer, bruine beer, fennek, aarvarken, luiaard, chimpansee, lar, siamang, hoelman, doeroecoeli, zwarte brulaap, muismaki, rode reuzenkangoeroe, tarictic neushoornvogel, reuzentoekan, kea, soldatenara, kroonduif, dolksteekduif, zonneral, vale gier, koningsgier, aasgier, abdimooievaar, zwarte ooievaar, rotsspringer, koningspinguïn, luipaardhaai.

Lijst van diersoorten

zwarte neushoorn

Stand per 1 januari 2007

1247 zoogdieren in 203 soorten 2759 vogels in 439 soorten 416 reptielen in 78 soorten 455 amfibieën in 46 soorten 4272 vissen in 434 soorten 4890 geleedpotigen in 239 soorten totaal 14039 dieren in 1439 soorten

Zoogdieren

Buideldieren

Parmawallabie , Rode reuzenkangoeroe , Borstelstaartratkangoeroe , Suikereekhoorn

Primaten

, Mayotte maki , Wikbuiklemuur , Muismaki , Vingerdier , Plompe lori , Senegal galago , zwartkoplar , Siamang , Lar , Sumatra orang oetan , Borneo orang oetan , Gorilla , Chimpansee , Bonobo , Zwarte brulaap , Bruine capucijnaap , Doodshoofdaapje , Pinché-aapje , Bosduivel , Bruinrugtamarin , Dwergzijdeaapje , Gewoon penseelaapje , Zwartoorpenseelaapje , Rode titi , hoelman , Kaplangoer , Baardaap , Mantelbaviaan , Mandril , Moormakaak , Japanse makaak , Ceylon kroonaap , Uilenkopmeerkat