Article on other languages:
| Methadon | ||
 |
||
|
|
||
|
|
||
| Biol. beschikbaarheid: | 40-80(-92)% | |
| Metabolisatie: | Hepatisch | |
| Halveringstijd: | 24-36 uur | |
| Uitscheiding: | Renaal | |
|
|
||
| Geneesmiddelengroep: | Pijn en ontsteking | |
| Subklasse: | Narcotische analgetica | |
| Merknamen: | Mephenon (Denolin), Symoron | |
| Indicaties: | Pijn, tegengaan ontwenningsverschijnselen | |
| Voorschrift/recept: | Vereist | |
| Toediening: | Oraal, intraveneus | |
| Dosering: | 5mg, 10mg/1ml | |
|
|
||
| CAS-nummer: | 76-99-3 | |
| ATC-code : | N02AC52 N07BC02 , R05DA06 | |
| PubChem: | 4095 | |
| DrugBank: | APRD00485 | |
|
|
||
| Formule: | C21H27NO | |
| Moleculaire massa: | 309,445 g/mol | |
 Geneeskundeportaal |
||
Methadon is een opioïde analgeticum, met andere woorden een pijnstiller die op opium lijkt. De meest werkzame stof in opium is morfine, men zegt dan ook wel dat methadon een morfine-agonist is, een morfine-nabootser. Heroïne is ook een morfine-agonist. Methadon lijkt qua chemische structuur niet op morfine, maar het heeft blijkbaar wel een werking op de morfinereceptoren.
Methadon is vooral bekend als afkickmiddel voor heroïneverslaafden. Het wordt ook als alternatief aangeboden aan heroïneverslaafden, om criminaliteit tegen te gaan. Ook wordt het nog gebruikt ter bestrijding van ernstige pijn waarbij (op korte termijn) geen behandeling van de veroorzaker van de pijn mogelijk is.[1]
Inhoud |
Geschiedenis
Op 11 september 1941 werd het voorschrift voor de synthese van methadon gepatenteerd door Bockmühl en Ehrhart. Het nieuwe synthetische opiaat werd aanvankelijk "Adolphine" genoemd, als eerbetoon aan de Duitse dictator. In 1947 kwam het in de Verenigde Staten op de markt als de pijnstiller Dolophine®.
Verslaving
In de beginperiode werd aangenomen dat methadon niet of minder verslavend zou zijn dan heroïne omdat het niet het roes-effect geeft zoals heroíne. De lichamelijke afhankelijkheid van methadon is echter minimaal zo sterk als bij heroïne en mogelijk zelfs nog sterker. Vaste gebruikers van methadon, zoals bijvoorbeeld deelnemers aan een methadon verstrekkings programma, melden een veel langere periode met ernstige onthoudings verschijnselen bij plotselinge onthouding. Daar staat tegenover dat een gefaseerde afbouw met methadon mogelijk is, terwijl dat met heroïne veel lastiger blijkt. Maar over het algemeen wordt methadon door gebruikers beschreven als troep en zooi.
Farmacologie
De halfwaardetijd van methadon, de tijd waarin de helft van de toegediende hoeveelheid methadon is uitgescheiden, bedraagt in het begin 4 tot 7 uur en na ongeveer een week van hoog dagelijks gebruik 24 tot 36 uur. Dit is aanzienlijk langer dan andere morfine-agonisten die wèl op morfine lijken. Bij heroïneverslaafden kan de halfwaardetijd al na één tot enkele doseringen 24 tot 36 uur zijn.
Dit heeft als voordeel dat heroïneverslaafden niet telkens op zoek moeten gaan naar een nieuwe dosis, wat niet zelden resulteert in crimineel gedrag (diefstal, overvallen etc.) Ze kunnen door gebruik van methadon (i.p.v. heroïne) een gestructureerder leven gaan leiden, waar binnen een afkickprogramma meer kans van slagen heeft. Recente experimenten[bron?] hebben echter aangetoond dat gebruik van methadon in combinatie met heroïne de beste aanpak is om het leven van de drugsverslaafde te verbeteren.
Langdurig gebruik van methadon zorgt voor verhoogde concentraties thyroxine, tri-joodthyronine (ook bekend als schildklierhormonen) en thyroxinebindend globuline (een plasmaeiwit voor transport van de schildklierhormonen). Langdurig gebruik van methadon is dus net als heroïne erg destructief voor het menselijk lichaam.
Verstrekking
Verstrekkings programma's van methadon aan heroïne verslaafden wordt normaliter georganiseerd door het consultatieburo voor alcohol en drugs of andere instelling voor de verslavingszorg. Om misbruik, zoals doorverkoop en overdosering, te verminderen krijgen deelnemers aan dergelijke programma's hun methadon niet voor een langere periode mee maar moeten ze de methadon drie of vijf keer per week ophalen. In het algemeen moeten ze de dosis van de dag zelf onder toezicht innemen en krijgen dan de middelen voor de tussenliggende dagen mee. Verslaafden in plaatsen zonder eigen CAD kunnen vaak deelnemen in een nabijgelegen grotere plaats. Zij krijgen vaak de medicatie voor een hele week of zelfs twee weken mee. Ook andere deelnemers aan verstrekkings programma's voor wie het niet reëel is om meerdere keren per week overdag de medicatie op te halen, zoals mensen met een vaste baan, kunnen in aanmerking komen voor week- of maandverstrekking. Ondanks deze maatregelen wordt methadon illegaal verhandeld. Gebruikers verkopen (een deel van) hun methadon aan anderen die niet willen of kunnen meedoen aan de verstrekkings programma's. De nadelen van een tekort aan methadon de volgende dag of dagen wegen dan niet op tegen de opbrengst op korte termijn.
Beleid
Het doel van methadonverstrekking aan verslaafden in Nederland kan verdeeld worden in tweeën: als hulpmiddel bij het afkicken door het geleidelijk afbouwen van de dosering of als onderhoudsdosis waarbij het middel voor lange tijd wordt verstrekt. Uitgangspunt hierbij is dat een verslaafde niet of minder onder druk staat om heroïne te gebruiken en daardoor beter in staat is een gestructureerd bestaan op te bouwen en minder overlast zal veroorzaken om zijn behoefte aan heroïne te bevredigen. Het beleid met betrekking tot de verstrekking is in de loop der jaren gewijzigd. Bij een breed onderzoek in 1990 onder de verstrekkende instellingen werd over het algemeen gestreefd naar een zo laag mogelijke dosering als voorbereiding op complete afbouw. Een volgend onderzoek uit 2004 constateerde veel vaker een beleid van hogere dosering zonder directe bedoeling het methadongebruik af te bouwen en te staken.
Uit onderzoek zou blijken dat bij hoge dosering van methadon minder neiging bestaat tot bijgebruik van heroïne. Hoewel het algemene beleid verschilt van instelling tot instelling is de algemene tendens om hogere doseringen methadon te verstrekken in vergelijking met begin jaren 90.[2]
Referenties
- ^ Bijlsuiter tabletten Methadon HCl, bezocht 24 september 2008
- ^ Onderzoek UVA naar Methadon in Nederland, F.Driessen, 2004. bezocht 23 september 2008
| Algemene anesthetica |
|---|
|
Ethers: Diethylether · Vinylether |